Την Τρίτη 30/1/2024 ανακοινώθηκε από την Ιπποδρομίες ΑΕ, θυγατρική του ΟΠΑΠ, η οριστική διακοπή των ελληνικών ιπποδρομιών, δημιουργώντας τεράστιες αναταράξεις στους επαγγελματικά ενασχολούμενους. Επειδή πολλοί δυστυχώς δεν γνωρίζουν τι εστί ιππόδρομος, εκτιμούμε πως μια σύντομη περιγραφή της ιστορίας του είναι απαραίτητη.
Οι Ελληνικές Ιπποδρομίες προσεγγίζουν σε διάρκεια τον ένα σχεδόν αιώνα. Γνώρισαν δόξες και σημαντικότατα ήταν τα οφέλη (οικονομικά, ακόμα δε περισσότερο κοινωνικής ευαισθησίας, με την εργασιακή απασχόληση 500 μονίμων και 1500 έως και 2000 έκτακτων υπαλλήλων) που απέφεραν στο κράτος για τρεις σχεδόν δεκαετίες, στις καλύτερες εποχές τους στο Φαληρικό Δέλτα. Τότε όμως στην διοίκησή τους υπήρχαν ακόμα άνθρωποι με όραμα για τον θεσμό, που δεν λειτουργούσαν με βάση το δικό τους συμφέρον. Αυτό προοδευτικά άλλαξε, με ευθύνες πολλών, συμπεριλαμβανομένων τις περισσότερες φορές και των εκάστοτε κυβερνήσεων, οι οποίες διόριζαν σε πολύ “καίριες” θέσεις ή και για κομματικούς λόγους τοποθετούσαν σαν έκτακτους υπερπλειάδα ατόμων απλώς για να αμείβονται, φορτώνοντάς τους έτσι όλο και περισσότερα βάρη.
Όταν το καλοκαίρι του 2003 ο Ελληνικός Ιππόδρομος μεταφέρθηκε στο μακρινό και χωρίς άμεση συγκοινωνιακή πρόσβαση Μαρκόπουλο, με ζωϊκό τότε δυναμικό 1750 άλογα, υπήρχαν μεγάλες προσδοκίες και ελπίδες για μια νέα εκτόξευσή του. Δυστυχώς όμως οι τοπικές κοινωνίες αποδείχτηκαν αφιλόξενες, ποτέ δεν τον “αγκάλιασαν”, επιπλέον δε υπερ-μεγεθύνθηκε το κόστος συντήρησης λόγω της μεγάλης έκτασής του, όπως και το αντίστοιχο ευζωίας και αγωνιστικής δράσης των ίππων. Αποτέλεσμα ήταν από τις αρχές κιόλας του 2004 να φθίνει η στοιχηματική δραστηριότητα, υπερβολικά δε περισσότερο η προσέλευση φιλίππων. ΄Ομως λίγο πριν τους Ολυμπιακούς Αγώνες στην Αθήνα, με αλλαγή διοίκησης του κρατικού τότε ΟΔΙΕ, έγινε για πρώτη ίσως φορά σοβαρή πράγματι προσπάθεια, με την χρηματοδότηση για προβολή-διαφήμιση-κοινωνική επαναπροσέγγιση και με τηλεοπτική στην συνέχεια κάλυψη των αγώνων. Έτσι οι ελληνικές ιπποδρομίες σταδιακά ξανάδειξαν την δυναμική που διαθέτουν, φθάνοντας σημειωτέον προς τα τέλη του 2005 σε ρεκόρ τζίρου, που όμως λόγω υπέρογκου λειτουργικού κόστους και πάλι δεν επαρκούσε για την περαιτέρω άνοδό τους. Γνωρίζουμε ότι έγινε εισήγηση της διοίκησης για λίγο πρόωρη αποχώρηση μόνιμου προσωπικού, που ήδη βρισκόταν στα πρόθυρα συνταξιοδότησης, αλλά η πρόταση δεν καρποφόρησε (πλην ελάχιστων μόνο εξαιρέσεων), διότι οι ενωμένες και πανίσχυρες τότε συνδικαλιστικές παρατάξεις όλων ανεξαιρέτως των κομμάτων αντέδρασαν εντονότατα και το κράτος υποχώρησε για λόγους φυσικά πολιτικού κόστους! Παράλληλα άρχισαν να γίνονται πιο εμφανείς οι ενδείξεις της επερχόμενης οικονομικής κρίσης, ουσιαστικά πτώχευσης της χώρας μας. Δεν δόθηκε λοιπόν νέα χρημαδότηση και τον Ιούνιο του 2006 η διοίκηση του ΟΔΙΕ αποχώρησε, διορίσθηκε νέα που απέτυχε πλήρως σε όλα, ώστε οι μετέπειτα εξελίξεις γίνονταν όλο και πιο αρνητικές!!
Το 2015 μόνη λύση φάνταζε η ιδιωτικοποίηση. Στον πρώτο διαγωνισμό, που κηρύχθηκε άγονος, ο ΟΠΑΠ, αν και δεν πληρούσε τους όρους γνώσης του αντικειμένου, εντούτοις “μπήκε” …”από το παράθυρο” την τελευταία στιγμή (μόλις αποχώρησε η Γαλλική PMU), καταθέτοντας εγγυητική 40,5 εκατ. ευρώ. Στον νέο διαγωνισμό πλειοδότησε, πήρε για 20 έτη το αποκλειστικό δικαίωμα διεξαγωγής αμοιβαίων ιπποδρομιακών στοιχημάτων και υποσχέθηκε “λαγούς με πετραχείλια”, μέχρι και διεθνείς κούρσες ως το τέλος της χρονιάς.
Οι περισσότεροι όμως αναρωτήθηκαν για τις προθέσεις του. Ήταν όντως ενδιαφέρον του για τον χώρο και την ανάπτυξή του ή σχετιζόταν μόνο με τον παραγκωνισμό του οποιοδήποτε ανταγωνιστή και την διατήρηση του μονοπωλίου(;) Δυστυχώς όμως πολύ σύντομα φάνηκε ότι ίσχυε το δεύτερο. Κι αν στην αρχή της θητείας της η θυγατρική του ΟΠΑΠ, εταιρεία Ιπποδρομίες ΑΕ, μπορεί και να είχε καλές προθέσεις, γρήγορα …άλλαξε άρδην τακτική!!
Επί κυβέρνησης Σύριζα ξέσπασε τεράστια κόντρα μεταξύ Ιπποδρομίες ΑΕ και Φιλίππου Ενώσεως (ΦΕΕ), η οποία είχε τραγικές συνέπειες για τον ιππόδρομο. Άλλαξε το κατασταστικό της ΦΕΕ, παραγκωνίσθηκε ο τότε πρόεδρός της Γιάννης Μυτιληναίος και όλες τις εξουσίες είχε πλέον η ΟΠΑΠ/Ιπποδρομίες Α.Ε. Γρήγορα στην συνέχεια εκδήλωσε έντονα την πρόθεση αλλαγών στην σύμβαση παραχώρησης που είχε συνυπογράψει με το ΤΑΙΠΕΔ (Κράτος), απαιτώντας σημαντική μείωση του ενοικίου και άλλων εξόδων χρήσης του χώρου. Και η Κυβέρνηση του Σύριζα …τις αποδέχθηκε με τον περιβόητο νόμο Τσακαλώτου-Βασιλειάδη. Αργότερα όμως το Συμβούλιο Επικρατείας (ΣΤΕ) έκρινε τον νόμο αντισυνταγματικό και η νέα πλέον Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας τις απέρριψε. Αυτό εξόργισε τον παραχωρησιούχο, που προχώρησε τον Ιούλιο του 2020 σε τεράστια μείωση (αναφέρεται της τάξης του 60%, αλλά στην πραγματικότητα ήταν 75%-80%) των επάθλων των ιπποδρομιών, του μοναδικού εσόδου των ιδιοκτητών και επαγγελματιών, κάτι που συνετέλεσε στο να μειωθούν κατά πολύ οι αριθμοί σε όλους τους τομείς (ζωϊκό δυναμικό, ιδιοκτήτες, προπονητές, αναβάτες).
Μοιραία τα πράγματα γίνονταν ολοένα χειρότερα και έχουν γραφτεί από πλευράς μας πληθώρα σχολίων για την εξαιρετικά δυσχερή κατάσταση της δραστηριότητας, η οποία με μαθηματική ακρίβεια οδηγείτο σε αφανισμό. Είναι γνωστή η τουλάχιστον τρεις-τέσσερις φορές αγωνιώδης έκκλησή μας προς την Κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη …”επιτέλους κάντε κάτι κε Πρωθυπουργέ, ώστε να διασφαλιστεί με νέους όρους σύμβασης η βιωσιμότητα και σε δεύτερο στάδιο η ανάπτυξη των ελληνικών ιπποδρομιών “. Αλλά δυστυχώς δεν υπήρξε η παραμικρή από πλευράς της παρέμβαση.
Έτσι ξαφνικά-απροειδοποίητα την Τρίτη 30/1/2024, και ενώ σημειωτέον είχε εκδόσει πρόγραμμα ιπποδρομιών για το 1ο τρίμηνο του 2024, αδίστακτα όπως πάντα και χωρίς ίχνος ενσυναίσθησης, η Ιπποδρομίες ΑΕ ανακοίνωσε το λουκέτο”, την διακοπή των ελληνικών ιπποδρομιών, με άμεση ισχύ(!) Είναι φανερό πως όλα ήταν προσχεδιασμένα, καθώς η σύμβαση ρητά αναφέρει ότι “Ο Παραχωρησιούχος δύναται, για το υπόλοιπο της περιόδου παραχώρησης, να απαλλαγεί από την υποχρέωσή του να οργανώνει και να διεξάγει Τριμηνιαίο Ελάχιστο Αριθμό Ιπποδρομιών στην Ελλάδα, μόνο εάν ο αριθμός των αλόγων που είναι εγγεγραμένα στην Φίλιππο Ένωση πέσει κάτω από 300 κατά μέσο όρο για δύο συνεχόμενα Έτη Παραχώρησης”, κάτι που …συμπτωματικά ξεκίνησε να ισχύει από τον Δεκέμβριο του 2021!
Η εταιρεία από την μεριά της κινείται με βάση το συμφέρον της, αλλά παραθέτει επιχειρήματα, που απέχουν παρασάγγας της αλήθειας. Κάνει λόγο για την δραστηριότητα και ότι υπήρξε εξαιρετικά ζημιογόνος για δεκαετίες και όντως αυτό ίσχυε. Της ήταν όμως απόλυτα και σ’ όλη την έκτασή της γνωστή, όταν πλειοδότησε και πήρε το αποκλειστικό δικαίωμα για 20 χρόνια.
Κι ερχόμαστε λοιπόν στις ενέργειες, που υποτίθεται ότι έκανε για την ανάκαμψη και την ανάπτυξη του σπορ. Στην ανακοίνωσή της αναφέρει τα εξής: “Ειδικότερα, από το 2016, η εταιρεία επένδυσε περισσότερα από € 32 εκατομμύρια για την ανάπτυξη μιας ελκυστικής προϊοντικής πρότασης, υπερβαίνοντας κατά πολύ τις συμβατικές υποχρεώσεις της σε διάφορους τομείς.
Μεταξύ άλλων, η Ιπποδρομίες Α.Ε. αναβάθμισε τις εγκαταστάσεις στο Μαρκόπουλο και ανέλαβε πλήρως τη συντήρησή τους. Επί σειρά ετών, παρείχε αυξημένα έπαθλα ιπποδρομιών, σε επίπεδο υπερδιπλάσιο των συμβατικών υποχρεώσεών της, καθώς και πλήθος κινήτρων για την αγορά ίππων από τους ιδιοκτήτες, συμπεριλαμβανομένων δημοπρασιών ίππων και δανείων με εξαιρετικά ευνοϊκούς όρους.
Ακόμη, θέσπισε διαδικασίες και υιοθέτησε διεθνή πρότυπα και βέλτιστες πρακτικές, με γνώμονα την ενίσχυση της διαφάνειας, της ακεραιότητας και της ανταγωνιστικότητας των ιπποδρομιών. Επίσης, εκσυγχρόνισε το στοιχηματικό προϊόν και το έκανε διαθέσιμο σε όλο το εύρος του δικτύου καταστημάτων ΟΠΑΠ, ενώ υλοποίησε εκτενείς δραστηριότητες marketing, διαφήμισης, δημοσίων σχέσεων και προώθησης, ώστε να βελτιώσει την εικόνα των ελληνικών ιπποδρομιών και να προσελκύσει νέα κοινά και πελάτες.” Θα σταθούμε στο τελικό στάδιο των ενεργειών, που επικαλείται η εταιρεία ότι έκανε για την προώθηση του προϊόντος.
Επαναλαμβάνουμε πως πλειοδότησε σε περίοδο, που το προϊόν ήταν ήδη ζημιογόνο. Όφειλε λοιπόν, σύμφωνα με την προβλεπόμενη από την σύμβαση υποχρέωσή της, να αναπτύξει τον χώρο, αντί για φαύλες κινήσεις εντυπωσιασμού, να προβεί σε ενέργειες που θα στόχευαν αποκλειστικά στην επαναπροσέλκυση φιλίππων και στην αύξηση του τζίρου, καθώς μόνο μέσα από αυτόν θα μπορούσε να μειώσει σταδιακά τις ζημιές και να φθάσει σε θετικό πρόσημο. Για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος, πέραν της υπερ-επιβεβλημένης έλευσης ξένων αλόγων, κάτι που ναι μεν έκανε σε μικρή έστω έκταση στην αρχή της θητείας της, αλλά ταυτόχρονα τα δημοπράτησε σε ιδιοκτήτες-προπονητές, απογοητεύοντάς τους, σε αρκετά μεγαλύτερες τιμές από το κόστος αγοράς τους συν τα έξοδα μεταφοράς, όφειλε για ένα ικανό διάστημα να προβεί στην απαραίτητη προβολή-διαφήμιση και σε μόνιμη βάσιμη να υπάρχει τηλεοπτική μετάδοση των ιπποδρομιών, …την οποία αντίθετα έκοψε εντελώς!! Όσον αφορά δε στο επιχείρημα ότι διέθεσε τον στοιχηματισμό σε όλο το δίκτυο καταστημάτων ΟΠΑΠ είναι ανάξιο σχολιασμού, παραπέμπει δε στην πρόθεση και επιδίωξή της να πηγαίνουν μόνο στα πρακτορεία για να βλέπουν τις κούρσες οι φίλιπποι (άλλος ένας λόγος που ελαχιστοποιήθηκαν)!
Η ιπποδρομιακή κοινότητα βρίσκεται σε απόγνωση, καθώς καλούνται όλοι να αναζητήσουν νέους πόρους διαβίωσης, ενώ 170 άλογα πρέπει σε ένα μήνα να μεταφερθούν αλλού. Απόλυτη έλλειψη σεβασμού στους ιδιοκτήτες!! Πρόκειται για ένα πολύ δύσκολο εγχείρημα και ενδεικτικά θα αναφέρουμε ότι τυχαία αυτή την περίοδο ανάλογα προβλήματα αντιμετωπίζουν στο Μακάο της Κίνας, όπου επίσης θα διακοπούν οι ιπποδρομίες. Μόνο που εκεί το είχαν ήδη ανακοινώσει, αλλά θα το θέσουν σε ισχύ από την 1η Απρίλιου, ενώ τα 202 άλογα που είναι εγγεγραμένα θα πρέπει –με ευθύνη της εκεί εταιρείας– να μεταφερθούν σε εγκεκριμένο προορισμό έως τις 31 Μαρτίου 2025! Από την στιγμή συνεπώς που ο ΟΠΑΠ αποφάσισε να απεμπλακεί από τις ελληνικές ιπποδρομίες, είναι ώρα να αναλάβει τις ευθύνες της η Κυβέρνηση.
Και απευθυνόμαστε πλέον ξανά σε εσάς αξιότιμε Πρωθυπουργέ κύριε Κυριάκο Μητσοτάκη. Δεν γνωρίζουμε ποιά ακριβώς είναι η ενημέρωσή σας με το όλο ζήτημα. Εδώ και πάρα πολύ καιρό η Κυβέρνησή σας κωφεύει και αποφεύγει να πάρει μέτρα. Το πλήρωμα του χρόνου ωστόσο ήρθε και καλείστε να δείξετε αν είστε διατεθειμένος να διορθώσετε έστω και εκ των υστέρων αλλά αμέσως όμως τα πράγματα, ή αν θα αφήσετε “να σκάσει στα χέρια σας” ο οριστικός αφανισμός των ελληνικών ιπποδρομιών! Είτε θα προβείτε στην διάσωση ενός θεσμού που μετράει 100 χρόνια ιστορίας, δείχνοντας την επιβεβλημένη ευαισθησία και απέναντι στους ανθρώπους του ιπποδρομιακού χώρου, που την δικαιούνται όπως και κάθε άλλη κοινωνική τάξη, είτε θα συμβάλετε κι εσείς στον “θάνατο” των ιπποδρομιών και η Ελλάδα θα είναι μια από τις απειρο-ελάχιστες Ευρωπαϊκές χώρες χωρίς Ιππόδρομο!
Ο εκδότης του 70 ήδη χρόνων ιπποδρομιακού περιοδικού “Γκανιάν”
Δαμιανός (Μάνος) Παζαρλόγλου



Η πιο κρίσιμη ώρα για τον ιππόδρομο. Ή τώρα ή ποτέ